ข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ของสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา

          คณะรัฐมนตรีมีมติรับทราบข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ.... ของสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา ตามที่สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรและสำนักงานเลขาธิการวุฒิสภาเสนอ และให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีนำเหตุผลของร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ตามข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ของวุฒิสภา เป็นเหตุผลของร่างพระราชบัญญัติในเรื่องนี้ในการประกาศในราชกิจจานุเบกษาต่อไป 

          รวมทั้งมอบหมายให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาเป็นหน่วยงานหลักรับข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญฯ ของสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาดังกล่าวไปพิจารณาร่วมกับกระทรวงการคลัง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงคมนาคม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงมหาดไทย สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก กรุงเทพมหานคร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อพิจารณาศึกษาแนวทางและความเหมาะสมของข้อสังเกตดังกล่าว และสรุปผลการพิจารณาหรือผลการดำเนินการเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวในภาพรวม แล้วส่งให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ได้รับแจ้งจากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี เพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีต่อไป

          สาระสำคัญของเรื่อง

          1. ร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ (ฉบับที่..) พ.ศ. .... มีสาระสำคัญเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2562 โดยกำหนดให้เจ้าของทรัพย์สินที่ถูกรื้อถอนหรือผู้มีสิทธิได้เงินค่าทดแทนยังคงมีสิทธิขอรับเงินที่เกิดจากการเวนคืนที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ของตนตามกฎหมายโดยไม่ตัดสิทธิในเงินดังกล่าวแม้พ้นกำหนดระยะเวลาขอรับเงินตามที่กฎหมายกำหนด เพื่อให้สอดคล้องกับศาลรัฐธรรมนูญที่ได้มีคำวินิจฉัยที่ 2/2564 นอกจากนี้ ยังได้แก้ไขบทบัญญัติอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องซึ่งมีประเด็นปัญหาในทางปฏิบัติอันเกิดจากการบังคับใช้ โดยแก้ไขเพิ่มเติมให้บุคคลผู้ใช้สิทธิฟ้องคดีต่อศาลกรณีไม่พอใจเงินค่าทดแทนครอบคลุมถึงผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทนในทุกกรณี เช่น เจ้าของหรือผู้ได้รับความเสียหายจากการเวนคืน อาทิ ผู้เช่า ผู้เช่าช่วง หรือบุคคลซึ่งอยู่อาศัยในอสังหาริมทรัพย์ที่ต้องเวนคืน (เดิม กำหนดให้เจ้าของเท่านั้น) เพื่อให้กระบวนการการกำหนดเงินค่าทดแทน การใช้สิทธิทางศาลของผู้มีสิทธิ์ได้รับเงินค่าทดแทน และการพิจารณาคืนอสังหาริมทรัพย์ให้แก่เจ้าของเดิมหรือทายาทเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น มีผลทำให้ประชาชนได้รับความคุ้มครองอย่างเป็นธรรมในเรื่องสิทธิในทรัพย์สินของบุคคลตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ซึ่งร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวได้ผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภาและอยู่ระหว่างดำเนินการนำขึ้น ทูลเกล้าฯ ถวาย เพื่อพระมหากษัตริย์ทรงลงพระปรมาภิไธย และประกาศใช้บังคับเป็นกฎหมายต่อไป

          2. คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ (ฉบับที่..) พ.ศ. .... ของวุฒิสภา เห็นว่าควรแก้ไขเพิ่มเติมเหตุผลประกอบร่างพระราชบัญญัติฯ บางประการ และคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ของสภาผู้แทนราษฎร ได้มีข้อสังเกตเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัตินี้ เช่น ในการแก้ไขปรับปรุงพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2562 หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรคำนึงถึงการรักษาสิทธิของประชาชนตามมาตรา ๒๖ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย โดยไม่เพิ่มภาระหรือจำกัดสิทธิหรือเสรีภาพของบุคคลเกินสมควรแก่เหตุเพื่อให้ทุกฝ่ายได้รับความเป็นธรรมจากการเวนคืนของรัฐ ควรพิจารณาแนวทางในการแก้ไขปัญหา อาทิ การจ่ายเงินค่าทดแทนหรือเงินค่าชดเชยเยียวยาอย่างเหมาะสมและเป็นธรรมให้แก่ประชาชนที่ได้รับผลกระทบ การกำหนดราคาเบื้องต้นของที่ดินและอสังหาริมทรัพย์นั้นควรพิจารณาแนวทางที่ให้เจ้าของที่ดินหรือบุคคลอื่นซึ่งได้รับผลกระทบจากการถูกเวนคืนเข้ามาร่วมเป็นคณะกรรมการในการกำหนดราคาอสังหาริมทรัพย์เบื้องต้น นอกจากนั้นควรพิจารณาหลักเกณฑ์
การกำหนดราคาให้ครอบคลุมถึงราคาของที่ดินที่อาจเพิ่มในอนาคตและหน่วยงานเวนคืนควรเปิดเผยข้อมูลโครงการต่อประชาชนอย่างต่อเนื่องและโปร่งใส โดยชี้แจงให้ประชาชนทราบถึงสิทธิ กระบวนการอุทธรณ์ และช่องทางการขอรับความช่วยเหลือในรูปแบบที่เข้าใจง่ายและทั่วถึงทั้งช่องทางปกติและช่องทางออนไลน์ รวมทั้งอาจพิจารณาจัดตั้งศูนย์ให้คำปรึกษาเฉพาะกิจในพื้นที่โครงการ เพื่อรับฟังข้อร้องเรียน ให้คำแนะนำ และสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องในประเด็นสำคัญที่เกี่ยวข้องกับผลกระทบจากการเวนคืน อย่างไรก็ดี การดำเนินการดังกล่าวต้องอยู่ภายใต้กรอบของพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ตลอดจนเมื่อร่างพระราชบัญญัตินี้มีผลใช้บังคับ หน่วยงานผู้บังคับใช้กฎหมายควรมีการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์และให้ความรู้แก่ประชาชนถึงขั้นตอน กระบวนการและสิทธิที่จะได้รับจากการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมาย เพื่อให้ประชาชนได้รับทราบข้อกฎหมายและลดปัญหาข้อพิพาทเกี่ยวกับการจ่ายเงินค่าทดแทน จึงได้เสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาดำเนินการตามข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2562 ข้อ 127 และข้อบังคับการประชุมวุฒิสภา พ.ศ. 2562 ข้อ 126

(โปรดตรวจสอบมติคณะรัฐมนตรีที่เป็นทางการจากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีอีกครั้ง)

ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ (รองนายกรัฐมนตรี) 30 มิถุนายน 2569

g12

Click Donate Support Web