ยุทธศาสตร์ที่ 1 การพัฒนาระบบนิเวศและส่งเสริมกระบวนการพัฒนาเด็กและเยาวชนสู่ความเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพ (จำนวน 4 เป้าประสงค์)

เป้าประสงค์ 1.1 : เด็กและเยาวชนอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาวะและการพัฒนาการเรียนรู้ที่สร้างสรรค์

มาตรการ : (1) เสริมสร้างความเข้มแข็งของกลไกครอบครัว และส่งเสริมการมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและระหว่างช่วงวัย เช่น โครงการครอบครัวสุขสันต์ เพื่อให้ความรู้ผู้ปกครองเกี่ยวกับการเลี้ยงดูลูกและวินัยเชิงบวกและ (2) เพิ่มพื้นที่สร้างสรรค์/สภาพแวดล้อมที่นำไปสู่การเรียนรู้ เช่น การส่งเสริมด้านพื้นที่เล่นสร้างสรรค์และปลอดภัยสำหรับเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กและสถานศึกษา

เป้าประสงค์ 1.2 : ระบบนิเวศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตของเด็กและเยาวชน

มาตรการ : (1) พัฒนาระบบนิเวศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต เช่น โครงการสถานศึกษาปลอดภัย (2) ออกแบบระบบการเรียนรู้ การฝึกอบรม โดยคำนึงถึงความแตกต่างหลากหลาย เช่น โครงการส่งเสริมโอกาสทางการศึกษาและอาชีพตามความถนัดและความสนใจของเด็กและเยาวชน และ (3) พัฒนาแพลตฟอร์มและนำดิจิทัลมาใช้เพื่อสร้างโอกาสในการเรียนรู้เพื่อพัฒนาเด็กและเยาวชน เช่น การพัฒนาและเผยแพร่สื่อความรู้โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์และเอชไอวีผ่าน Platform online

เป้าประสงค์ 1.3 : เด็กและเยาวชนได้รับการพัฒนาทักษะที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต การทำงานและทักษะทางสังคม

มาตรการ : (1) พัฒนาเด็กและเยาวชนให้มีทักษะชีวิต คุณธรรม จริยธรรม มีความซื่อสัตย์สุจริต เช่น โครงการป้องกันการจมน้ำโดยใช้ยุทธศาสตร์ผู้ก่อการดี (MERIT MAKER) โครงการโรงเรียนคุณธรรม (2) ส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนมีทักษะที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานและสมรรถนะที่ไม่ใช่ความรู้หรือทักษะทางเทคนิคเฉพาะทาง (Soft Skills) รวมถึงทักษะอาชีพ เช่น โครงการส่งเสริมความรู้เตรียมความพร้อมเด็กก่อนเข้าสู่ตลาดแรงงานและ (3) ส่งเสริมความรอบรู้ทางด้านดิจิทัลแก่เด็กและเยาวชน เช่น โครงการขับเคลื่อนการจัดการเรียนรู้วิทยาการคำนวณและการออกแบบเทคโนโลยี

เป้าประสงค์ 1.4 : ส่งเสริมความเป็นพลเมืองไทยและพลเมืองโลกให้แก่เด็กและเยาวชน

มาตรการ : (1) ปรับ/เพิ่มการเรียนการสอนวิชาพลเมืองในระบบการศึกษาที่เน้นวิธีคิดเชิงวิเคราะห์ (Critical Thinking) เช่น โครงการสร้างสำนึกพลเมือง (2) ส่งเสริมแนวทางการสร้างพลเมืองโลก ผ่านการสร้างประสบการณ์การเรียนรู้วัฒนธรรมที่หลากหลาย และการอยู่ร่วมกัน เช่น กิจกรรมทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรมและ (3) ส่งเสริม สนับสนุนให้สื่อมวลชน/องค์กรภาครัฐที่มีหน้าที่เกี่ยวกับการพัฒนาระบบการเมืองการปกครองเป็นแหล่งเรียนรู้และรับฟังความคิดเห็นของเด็กและเยาวชน เช่น โครงการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับการเมืองการปกครอง

หน่วยงานรับผิดชอบหลัก เช่น กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา (กก.) พม. กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดศ.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) กระทรวงมหาดไทย (มท.) กระทรวงยุติธรรม (ยธ.) กระทรวงแรงงาน (รง.) กระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) ศธ. สธ. สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (สำนักงาน กสทช.) กรุงเทพมหานคร (กทม.) สถาบันพระปกเกล้า (พป.)

ยุทธศาสตร์ที่ 2 การส่งเสริมและพัฒนาเด็กและเยาวชนในแต่ละช่วงวัย เด็กกลุ่มเปราะบางและกลุ่มที่มีความต้องการพิเศษ (จำนวน 5 เป้าประสงค์)

เป้าประสงค์ 2.1 : เด็กและเยาวชนได้รับการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่เหมาะสมตามช่วงวัย รวมถึงมีพัฒนาการทุกด้านสมวัยและเจริญเติบโตตามเกณฑ์

มาตรการ : (1) เด็กและเยาวชนได้รับการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่เหมาะสมตามช่วงวัย สอดคล้องกับพัฒนาการด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และสติปัญญา เช่น โครงการพลศึกษาและกีฬากับการพัฒนาเด็ก เยาวชนและประชาชนในชุมชนให้มีสุขภาวะที่ดี (2) ส่งเสริมให้เด็กปฐมวัยได้รับสารอาหารที่ครบถ้วนเพียงพอต่อการพัฒนาสมองและร่างกาย เช่น โครงการอาหารเช้าเพื่อน้องท้องอิ่ม (3) ช่วงวัยเรียน : ป้องกันและแก้ปัญหาภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน ซึ่งจะส่งผลให้เกิดกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในอนาคต และ (4) ช่วงวัยรุ่น : สร้างการเจริญเติบโตและการได้รับสารอาหารที่จำเป็น รวมถึงการออกกำลังกายหรือการเล่นกีฬาที่เหมาะสมตามแต่ละช่วงวัย

เป้าประสงค์ 2.2 : มีระบบสวัสดิการสังคมที่ครอบคลุม ทั่วถึง และมีคุณภาพสำหรับเด็กและเยาวชน

มาตรการ : เด็กและเยาวชนเข้าถึงและได้รับสวัสดิการที่เหมาะสมตามช่วงวัยและมีคุณภาพ เช่น โครงการเงินอุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด โครงการคุ้มครองสวัสดิภาพและจัดสวัสดิการเด็กที่ประสบปัญหาทางสังคมเพื่อให้เด็กและเยาวชนได้รับการคุ้มครอง พัฒนา ฟื้นฟู่ ดูแล และได้รับสวัสดิการทางสังคม

เป้าประสงค์ 2.3 : กลุ่มเด็กและเยาวชนไร้รัฐ ไร้สัญชาติ และเด็กต่างด้าว สามารถเป็นกำลังแรงงานของประเทศในอนาคต

มาตรการ : (1) ส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนที่ไม่มีสัญชาติได้รับการกำหนดสถานะทางทะเบียน และ (2) ส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนที่ไม่มีสัญชาติและเด็กต่างด้าวเข้าถึงระบบการศึกษา การสาธารณสุข รวมถึงการฝึกอบรมอาชีพ

เป้าประสงค์ 2.4 : มีการจัดสวัสดิการสำหรับกลุ่มที่เป็นบุตรแรงงานต่างชาติทั้งด้านการศึกษาและด้านสาธารณสุข

มาตรการ : ส่งเสริมให้บุตรแรงงานต่างชาติได้รับสวัสดิการด้านการศึกษาและด้านสาธารณสุขอย่างเหมาะสม

เป้าประสงค์ 2.5 : เด็กและเยาวชนกลุ่ม NEET สามารถกลับเข้าสู่ระบบการศึกษาและหรือได้รับการฝึกอบรมวิชาชีพ

มาตรการ : (1) ส่งเสริมให้มีการจัดทำฐานข้อมูลเด็กและเยาวชนกลุ่ม NEET ทั้งในระดับประเทศและระดับพื้นที่และ (2) ส่งเสริมและพัฒนาเด็กและเยาวชนกลุ่ม NEET ผ่านการให้ทุนการศึกษา การฝึกอาชีพ หรือการพัฒนาศักยภาพในด้านต่าง ๆ

หน่วยงานรับผิดชอบหลัก เช่น พม. อว. มท. ยธ. รง. ศธ. สธ. กทม.

ยุทธศาสตร์ที่ 3 การพัฒนาการมีส่วนร่วมของเด็กและเยาวชน (จำนวน 4 เป้าประสงค์)

เป้าประสงค์ 3.1 : พัฒนาการมีส่วนร่วมของเด็กและเยาวชนในการพัฒนาในฐานะผู้ร่วมขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างเข้มข้นและมีคุณภาพ

มาตรการ : เด็กและเยาวชนได้รับการส่งเสริมโอกาสและการมีส่วนร่วมในการพัฒนาในมิติต่าง ๆ จากภาคีเครือข่ายและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น โครงการพัฒนาเครือข่ายอาสาสมัครเด็กและเยาวชนด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม

เป้าประสงค์ 3.2 : ส่งเสริมความร่วมมือของหน่วยงานภาคีในการสนับสนุนการมีส่วนร่วมในการพัฒนาของเด็กและเยาวชน

มาตรการ : ส่งเสริมความเข้าใจของหน่วยงานภาคีเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมในการพัฒนาของเด็กและเยาวชน เช่น การส่งเสริมความร่วมมือกับเครือข่ายด้านงานเยาวชนเพื่อร่วมมือและแบ่งปันทรัพยากรในระดับจังหวัดและระดับประเทศ

เป้าประสงค์ 3.3 : สนับสนุนการรวมกลุ่มของเด็กและเยาวชนให้เป็นภาคีร่วมในการพัฒนา

มาตรการ : (1) ส่งเสริมการรวมกลุ่มอย่างสร้างสรรค์ของเด็กและเยาวชน โดยเฉพาะเด็กและเยาวชนที่ต้องการการคุ้มครองและการพัฒนาเป็นพิเศษให้เป็นภาคีร่วมในการพัฒนา เช่น กลุ่มเด็กและเยาวชนเปราะบาง กลุ่มเด็กและเยาวชนที่มีอัตลักษณ์ความหลากหลายทางเพศ กลุ่มเด็กและเยาวชนที่มีอัตลักษณ์เชิงซ้อน รวมถึงการแสดงออกของเด็กและเยาวชนในลักษณะเชิงประเด็น และ (2) ส่งเสริมและพัฒนาให้สภาเด็กและเยาวชนเชื่อมโยงกับกลไกอื่น ๆ เช่น สภานักเรียน สภานิสิตนักศึกษา ชมรมต่าง ๆ

เป้าประสงค์ 3.4 : มีพื้นที่การแสดงออกและการมีส่วนร่วมของเด็กและเยาวชนกลุ่มต่าง ๆ

มาตรการ : ส่งเสริมให้หน่วยงานทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคมเปิดพื้นที่สาธารณะให้เด็กและเยาวชนเข้ามามีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็นและการแสดงออกทางการเมืองของเด็กและเยาวชน

หน่วยงานรับผิดชอบหลัก เช่น พม. อว. มท. ยธ. รง. วธ. ศธ. สธ. กทม. กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา

ยุทธศาสตร์ที่ 4 การสนับสนุน ส่งเสริมการพัฒนางานวิจัยและนวัตกรรม รวมถึงการส่งเสริมหุ้นส่วนความร่วมมือของเครือข่ายองค์กรในการพัฒนาเด็กและเยาวชน (จำนวน 6 เป้าประสงค์)

เป้าประสงค์ 4.1 : สนับสนุนเชิงนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาการเรียนรู้และการสร้างองค์ความรู้ใหม่ที่ชี้นำการเปลี่ยนแปลงที่มีความสอดคล้องและเหมาะสมกับวัย และความสนใจของเด็กและเยาวชน

มาตรการ : (1) การพัฒนานวัตกรรมการสื่อสารสมัยใหม่เพื่อการพัฒนาการเรียนรู้ที่สอดคล้องและเหมาะสมกับวัยและความสนใจของเด็กและเยาวชน เช่น กิจกรรมการพัฒนาสื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตเพื่อป้องกันการจมน้ำในกลุ่มเด็กวัยเรียนโดยใช้เทคโนโลยีโลกเสมือน ประเภท Virtual Reality (VR) และ (2) จัดทำชุดความรู้ด้านการพัฒนาเด็กและเยาวชนทั้งด้านการส่งเสริมการประกอบอาชีพและเทคโนโลยีในการพัฒนาคุณภาพชีวิต

เป้าประสงค์ 4.2 : พัฒนางานวิจัยเพื่อแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชน รวมถึงแนวทางและมาตรการในการปฏิบัติที่ถูกต้องและเหมาะสมเพื่อส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ดีของเด็ก

มาตรการ : (1) การวิจัยและพัฒนาเพื่อสร้างองค์ความรู้ด้านการพัฒนาเด็กและเยาวชนร่วมสมัย (2) การศึกษาวิจัย ปัญหาสำคัญที่ยังไม่ได้รับการแก้ไข (pain points) ที่เด็กและเยาวชนกำลังเผชิญอยู่ และปัญหาที่จะเกิดขึ้นในอนาคตและ (3) การทำวิจัยเชิงพื้นที่ โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีปัญหาด้านเด็กและเยาวชนจำนวนมากหรือมีความท้าทายเฉพาะ

เป้าประสงค์ 4.3 : เสริมสร้างความเป็นหุ้นส่วนและความร่วมมือของหน่วยงานภาคีเครือข่ายในการพัฒนาเด็กและเยาวชนจากทุกภาคส่วน

มาตรการ : หน่วยงานทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม รวมถึงสื่อมวลชนดำเนินการร่วมกันเพื่อการพัฒนาเด็กและเยาวชนอย่างครอบคลุมและต่อเนื่อง

เป้าประสงค์ 4.4 : พัฒนานโยบายและความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาคีที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาเด็กและเยาวชนในลักษณะหุ้นส่วนและเครือข่ายความร่วมมือทั้งระดับนโยบาย ระดับหน่วยงาน และการดำเนินงานระดับพื้นที่จังหวัดอย่างเป็นรูปธรรม

มาตรการ : หน่วยงานภาครัฐเป็นกลไกหลักในการสร้างความร่วมมือในลักษณะหุ้นส่วนการทำงานร่วมกับหน่วยงานภาคีต่าง ๆ ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม รวมถึงสื่อมวลชน เช่น โครงการพัฒนาวิชาการและสนับสนุนการดำเนินงานเฝ้าระวังป้องกันควบคุมโรคติดต่อในเด็กและโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในสถานศึกษา

เป้าประสงค์ 4.5 : เสริมสร้างศักยภาพในระดับพื้นที่จังหวัดในการกำหนดแนวทางการพัฒนาเด็กและเยาวชนอย่างเป็นรูปธรรม (เช่น แผนพัฒนาเด็กและเยาวชนระดับจังหวัด)

มาตรการ : มีการเชื่อมร้อยการทำงานในระดับนโยบายสู่หน่วยงานในระดับพื้นที่อย่างเป็นระบบและมีเป้าหมายการทำงานร่วมกัน เช่น โครงการสนับสนุนการควบคุมการบริโภคยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ระดับเขตและจังหวัด ซึ่งเป็นการกำหนดนโยบาย แนวทาง มาตรการ และมติสำคัญที่เกี่ยวกับการดำเนินงานป้องกันนักสูบหน้าใหม่

เป้าประสงค์ 4.6 : เสริมสร้างศักยภาพบุคลากรที่ทำงานด้านเด็กและเยาวชน เพื่อปรับเปลี่ยนกระบวนการทางความคิด (Transformation Mindset)

มาตรการ : มีการดำเนินการพัฒนาศักยภาพบุคลากรผ่านหลักสูตรการเรียนรู้/การฝึกอบรมอย่างทั่วถึงและสม่ำเสมอ เช่น การจัดประชุมเชิงปฏิบัติการ “วิทยากรมืออาชีพการจัดการเรียนรู้ความปลอดภัยทางถนน” โครงการพัฒนาระบบและขับเคลื่อนกลไกการปกป้องคุ้มครองเด็กและเยาวชนในการใช้สื่อออนไลน์

หน่วยงานรับผิดชอบหลัก เช่น พม. อว. มท. รง. วธ. ศธ. สธ. สำนักงาน กสทช. สำนักงานบริหารองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ